Woorom?

E woerdeken oitleg…

In de karnavalnummero van “Woor es den toid -1000 joor Oilsjt”, oitgegeiven deir ’t Stad, stooget zwert op wit: “verklidj en gebroik maukend van de zotste attributen stauken ze (de losse groepen) den drauk me lokole politieke toestanden. De losse groepen wierten verdraugen omda ze de doei momenten en lege plekken in de stoet zinneg opvildjen en een Oilsjters kasjet on de stoet gaven. Ze zen ’t peiper en ’t zaat van de stoet”.

GROEITE GROEPEN

Niemand dat onze karnaval in zen hert draugt moet oevertoigd werren van d’importensje da de losse groepen ver de stoet hemmen. Mor het es oeik woor da Oilsjt zennen titel van ieste Karnavalstad van de Neiderlan’n in groeite mote de danken heit on d’inventitoit en de ongeëivenoorde oitbeldjingen en kostums van d’ offisjeile groepen. Die vermen de riggegroot van de stoet en zergen der veir dat elk joor rink onien tingdoezjende mensjen in alle weir en windj ieren lank bleiven stoon koiken en genieten van dè schoein groepen.

VERVLAKKINK

Mor de leste joren zie’men een onmiskenbore vervlakkink van de stoet, ni in het minsjt in d’hand gewerkt deir de ienzoidige beoeirdielink van de zjurie, die d’offis megalomanie beloentj boeven spitsvondighèd. D’ ingeschreiven groepen reageiren dor op - en dat es te begroipen - deir atted mor groeitere, mier oeverboefte en oeverdodig verlichte wauges te mauken, worboi da zuwel kwa oitbeldjink as op ’t gebied van kostums de verm primeirt op den inhaad. ’t Resultoot es dan joor no joor atèd mor mier het komisch-satirische in de stoet vermindert (denne foine spot die z’op een ander ni een hemmen) en de stoet stillekes oon verwotert tot een afgietsjel van de daugelèkse parade in Disneyland.

KONTERGEWICHT

Gelikkig zen der nog de losse groepen, die de toch wel anarchistischen oeirsprong van Oilsjt Karnaval indachtig, en heer sjollen vegend on God en zen gebod, een kontergewicht vermen teigen de ‘ingeschreiven groepen. Me simpele dinges, miestal in okkozje of toch zu goeiekoeip meigelèk baïengeramasseird, werdt d’ aktualitoit op snei gepakt. Zjust deirda de oitweirkink en letterlèk de oitbeldjink zu simpel g’haven werdt, kaan tot op ’t leste moment gewacht werren ver een zu aktueil meigelèk onderweirp de kiezen, worboi da gienien taboe oit de weg werdt gegoon. Gelèk da ’t nen Oilsjteneer past, plezant en me e knipoeigsken, mor oeik scheirp op snei en gezeid gelek as dat es, dikkes der bosjop en batoid der grat nevvest. As ‘t a ni meigoot googet a teigen, mor dank zoi de losse groepen werdt er te minsjten nog ne kir gelachen me de stoet.

DOEIRN IN HEER OEIG

Mor zjust deir dat anarchistisch, ni te controleiren aspekt zen de losse groepen nen doeirn in ’t oeig van nen hoeip - mor gelikkeg ni alle - oeverheiden en organizateurs. Zoei werren de losse groepen per exempel sinsj ‘t begin van de joren ’90 responsabel g’haaven ver het atoid mor lamentaubeler verloeip van de stoet, die dodeir langer en langer diert. Me da karnaval miestaal in de wintjer valt, ladj da tot vervroezen poeiten en ander ekstremitoiten van de dikke nekken en schriftgelierden op de tribunnen, omdat die tot nader order gien lange flanellen onderbroek of wollen kaasen ba heer gratis ticket boikroigen.

MOBIEL

Voif minieten karnavalkorozje en en aufelken verstand mokt echter doidelèk da zekken beschildegingen giene steik haaven. Losse groepen zen beveirbeldj per definiesje ni gemotoriseird en kennen bagevolg ni in panne vallen. Ze zen oeik beperkt in oontal leiden en groedje van heer keireken en dus veil mobieler as geloik welken offisjeile groep. Ze zeggen soms da mè karnaval de wereld op zenne kop stoot, mor da wil nog ni zeggen da ne losse groep van voif maan me een kinjerkoesj in stoot zol zen van de stoet zu lank teigen ’t haaven dat ‘tieng menieten diert ier dat de volgende groep der deir komt.

HISTOERISCH RECHT

Ba ’t Oilsjters Fiestkommetoit bleiven ze pertank op ne wier zitten en ter werren opernief weir allerloi lumineuze ideiën gelanceerd, die der allemool op neirkommen da de losse groepen op d’ien of d’ander manier moeten inbinnen of zelfs oit de stoet gezwierd moeten werren. As reakse doorop hemmen de losse groepen heer verienigd ver heer belangen beiter te kennen verdeidigen en ver alle Oilsjterse karnavalisten het historisch recht van mei te doeng on de stoet voileg te stellen. Ze zen domei ni van d’ieste, want al in 1957 vond niemand minder as Marcel Biskop het noeidig van een “Verienigink van d’Oilsjterse Komische groepen” op te richten. Dat omda ’t stadsbestier der me gedroigd hoi e poor konterverkierde groepen, gendies onderweirp en oitbeldjink ni nor de goeste van de politiekers was, oit de stoet te zwieren.

GEDRAGSKODE

Carnaval es in d’ ieste plosj e fiest van d’Oilsjteneers zelf en ni van ’t Fiestkomitoit of ’t Stad. In dienen optik vinnen De Losse Groepen da zezeer as Oilsjteneers eivenveil recht hemmen ver in de stoet te stappen as neimport welkenen ingeschreiven groep. De Losse groepen zen op gin inkel manier vraugende partoi teigenoever d’ organizateurs of ’t Stad. Ze vraugen gien geldj of anderen help, woizen elke verm van kompetiesje af en voelen heer bagevolg ni gebonnen on geloik wa reglement of geloik welke verplichtink tot inschroivink. Mor ze willen wel helpen deir het crejeiren van e vast oonspreikpoentj en het opstellen van een interne gedragscode, vanaf na beiter gekendj as “’t Charterelle”. Da werdt deir alle leiden onderschreiven en moet ‘er ver zergen da die losse groepen die ba de verienigink zen, heer as verantwoordelèke karnavalisten gedraugen in de stoet. As teigenprestausje kroigen de leiden van de verienigink het recht om ong’hinderd on de stoet mei te doeng en azoei een essensjele boidrauge te bleiven leiveren on het unieke karakter van den Oilsjterse karnaval.

Jacquy

Vertoolink: J. Louies